Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Pyzdrach

Czy to tylko legenda?

Według zapisu kronikarza Jana Długosza, działo się w Pyzdrach, pamiętnego roku 1331, kiedy to Krzyżacy wdarli się niespodziewanie aż w głąb Wielkopolski i wielkie poczynili wszędzie zniszczenia. Wówczas w Pyzdrach, w zamku, przebywał dla swego bezpieczeństwa królewicz Kazimierz, którego to ojciec Władysław pilnie strzec rycerzom  nakazał.
Krzyżacy  dowiedziawszy się o miejscu pobytu syna królewskiego spiesznie podążyli do grodu Pyzdry mając nadzieję królewicza łatwo pochwycić. Miasto nieprzygotowane do obrony straszną poniosło klęskę. Krzyżacy wdarli się do miasta siejąc zniszczenie, a tym większa ich opanowała wściekłość kiedy syna królewskiego nie dostali w swe ręce. 
I wtedy  stała się rzecz niezwykła. Kazimierz, w porę ostrzeżony, wymknął się z miasta i schronił w pobliskich lasach”.
Tak oto opisał w swych kronikach bitwę pod Pyzdrami Jan Długosz.

Ale to nie koniec historii związanej z Pyzdrami i królem Kazimierzem. Otóż udana ucieczka obrosła legendą, gdyż nikt nie potrafił wyjaśnić w jaki sposób Kazimierz z miasta otoczonego przez wrogów zdołał wymknąć się. Według mieszkańców Pyzdr jedyna droga ucieczki mogła wieść przez tunel znajdujący się pod Wartą. Niestety wejścia do tunelu ani wyjścia z niego do dziś nikt nie odnalazł, toteż wielu powątpiewa w jego istnienie. Jednakże każdy w Pyzdrach słyszał, że wejście znajduje się albo na rynku, albo w jednym z kościołów, a niektórzy zakratowane drzwi widzieli na własne oczy.

Każdego też roku w Pyzdrach odbywa się Ogólnopolski Bieg Kazimierzowski, który przyciąga wielu zawodników z całego kraju w różnych kategoriach wiekowych. A nie byłoby biegu gdyby nie ucieczka królewicza.

Z kolei z innych źródeł wiadomo, że wdzięczny za pomoc w ucieczce król Kazimierz pomógł miastu podnieść się ze zniszczeń, odbudował też zamek jako gotycką budowlę ceglaną, a miasto otoczył murami.

Wykopaliska prowadzone na zamku w Pyzdrach stały się sensacją archeologiczną roku 2010, nikt wcześniej nie wiedział, że zamek w Pyzdrach był tak ogromny i był jedną z najwspanialszych rezydencji późnośredniowiecznych. Zamek został określony jako „zapomniany zamek w Pyzdrach”.